LezingSprekend Mokum

de taal van Amsterdam: komt te vervallen!

26 maart 20:00 - 22:00

KOMT TE VERVALLEN!

De taal van Amsterdam
Het Joodse Nederlands in de Amsterdamse smeltkroes van talen

Hoewel Amsterdam officieel pas in 1983 werd uitgeroepen tot hoofdstad van Nederland, is het op economisch, cultureel en politiek gebied al eeuwenlang de belangrijkste stad van het land. Demografisch gezien is het dat ook; al sinds de 16e eeuw heeft het een sterke aantrekkingskracht op immigranten, zowel nationaal als internationaal. Religieuze vluchtelingen speelden door de eeuwen heen een belangrijke rol. Meer recentelijk speelden dekolonisatie en vooral economische overwegingen de voornaamste rol bij immigratie.

Na een schets van de vroegere en huidige dialectsituatie en enkele van de voornaamste ontwikkelingen op dat vlak, wordt er stil gestaan bij de talige gevolgen van migratiebewegingen van verschillende typen, immigratie uit verschillende regio's in de Lage Landen en uit het buitenland.
In dit tableau van de voortdurend van samenstelling veranderende meertaligheid en talige diversiteit, wordt bijzondere aandacht besteed aan de immigratie van Sefardische (vanaf 1593) en Ashkenazische Joden (vanaf 1618). Vooral de Ashkenazim en hun belangrijkste taal, het Jiddisch, speelden een belangrijke rol, omdat Jiddisch de voornaamste bron was voor het zich ontwikkelende Joodse Nederlands. Het had langdurige effecten op de woordenschat van de Amsterdamse dialecten (bijv. achenebbisj, attenoje) en het hedendaagse informele gesproken Nederlands. Maar er zijn ook sporen te vinden in de grammatica en de fonetiek van de Amsterdamse dialecten, zoals de sj-uitspraak van de spraakklank s. Van de recycling die hierbij aan de orde is, worden ook heel andere voorbeelden besproken.

Professor Frans Hinskens (Meertens Instituut en Radboud Universiteit Nijmegen) vertelt over de ontwikkeling van de Amsterdamse talensmeltkroes. Er zullen ook fragmentjes te horen zijn van het
stadsdialect en het Joodse Nederlands.

Na de pauze zullen we een luchtig programma presenteren met het gebruik van 'het Amsterdams'.

Reserveren via sprekendmokum@huisdepinto.nl

zaal open 19:30 | aanvang 20:00
toegang €5 (contant betalen vóór aanvang) | student/stadspas €3,50  | gratis voor Vrienden van Huis De Pinto

Afbeeldingen